Tijdens mijn Yin yoga lessen had ik al een paar keer met Qi Gong geëxperimenteerd en merkte ik dat het goed werd ontvangen. Voor veel mensen is het namelijk best intens om na een drukke dag meteen helemaal stil te gaan zitten. Door een Yin-les te beginnen met zachte Qi Gong-bewegingen, kun je eerst rustig uit je hoofd en wat meer in je lichaam zakken.
Een deelnemer zei na afloop eens: “Als je je er op een gegeven moment aan overgeeft, lijkt het bijna vanzelf te gaan.” Dat vond ik mooi verwoord, want precies dat maakte mij nieuwsgierig. Wat gebeurt er eigenlijk tijdens die ogenschijnlijk eenvoudige bewegingen?
Ik wilde er graag meer over leren en volgde daarom de module Yin Yoga & Qi Gong, als onderdeel van mijn Yoga Alliance-certificering. In deze blog vertel ik je wat Qi Gong precies inhoudt en waarop we ons tijdens de beoefening richten.
Wat is Qi Gong?
Qi kan worden vertaald als levensenergie, maar ook als adem of lucht. Gong betekent zoiets als oefenen, werken aan of ergens vaardigheid in ontwikkelen. Qi Gong kun je daarom omschrijven als het bewust leren werken met je adem en de energie in je lichaam.
De oefeningen zien er vaak eenvoudig uit en zijn meestal ook vrij makkelijk aan te leren. Toch zit de werking niet alleen in de beweging zelf. Binnen Qi Gong zijn drie onderdelen onlosmakelijk met elkaar verbonden: de adem, de beweging en de intentie of aandacht.
Je beweegt dus niet alleen je armen terwijl je toevallig ook ademhaalt. De beweging volgt de adem en je aandacht beweegt bewust mee door het lichaam. Wanneer deze drie samenkomen, ontstaat er een heel andere ervaring dan wanneer je een oefening alleen maar nadoet.
Binnen de Chinese filosofie wordt daarnaast gesproken over San Bao: de drie schatten. Hiermee worden Jing, Qi en Shen bedoeld.
Jing staat voor je essentie: de diepe basisenergie die je bij je geboorte meekrijgt. Qi is de levensenergie die door je lichaam stroomt en Shen verwijst naar je geest, bewustzijn en innerlijke aanwezigheid.
Deze drie schatten zijn nauw met elkaar verbonden. Door met aandacht en intentie, Shen te oefenen, leer je de Qi in je lichaam te verzorgen en in beweging te brengen. Daarmee probeer je ook zorgvuldig om te gaan met Jing, je diepere energiereserve.
Misschien klinkt dat wat abstract, maar eigenlijk gaat het over iets heel herkenbaars: hoe bewuster je omgaat met je aandacht, adem en energie, hoe minder je jezelf onnodig uitput. Qi Gong is daarmee niet alleen een bewegingsvorm, maar ook een oefening in hoe je met jezelf en je energie omgaat.
Een eeuwenoude bewegingsleer
Qi Gong maakt deel uit van een eeuwenoude Chinese traditie. De oefeningen werden lange tijd van leraar op leerling doorgegeven. Daarbij ging het niet alleen om het aanleren van een serie bewegingen, maar ook om de manier waarop je met je eigen energie, aandacht en levenshouding omgaat.
Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde wordt ervan uitgegaan dat Qi door het lichaam stroomt via meridianen. Wanneer deze energie vrij kan bewegen, ervaren we meestal meer ruimte en balans. Spanning, vermoeidheid en langdurige stress kunnen die natuurlijke doorstroming volgens deze visie verstoren.
Met rustige bewegingen, ademhaling en aandacht probeer je de stroom weer op gang te brengen. Niet door iets te forceren, maar juist door zachter te worden.
Het doel is daarbij niet om zoveel mogelijk energie op te wekken. Het gaat om het laten circuleren en in balans brengen van wat er al is. Yin en Yang mogen elkaar aanvullen: inspanning en ontspanning, bewegen en verstillen, naar buiten en naar binnen.
Bewegen zonder jezelf voorbij te lopen
We zijn veelal gewend om beweging te koppelen aan presteren. Nog iets dieper, langer of sterker. Zelfs tijdens yoga kunnen we ongemerkt bezig zijn met hoe een houding eruitziet of met wat we vinden dat ons lichaam zou moeten kunnen.
Bij Qi Gong ligt de nadruk ergens anders. Je beweegt langzaam genoeg om werkelijk te kunnen voelen wat er gebeurt. Waar houd je spanning vast? Waar stokt je adem? En kun je een beweging maken zonder meteen meer je best te gaan doen?
De bewegingen zijn vloeiend en worden meestal meerdere keren herhaald. Daardoor ontstaat er een ritme waarin je hoofd wat stiller kan worden. Je hoeft niet voortdurend na te denken over de volgende stap. Langzaam zak je steeds iets meer vanuit je hoofd in je lichaam. En dat is dus precies wat die deelneemster benoemde na een van mijn lessen.
Je aandacht beweegt mee
Binnen Qi Gong wordt gezegd: Yi Dao, Qi Dao. Vrij vertaald betekent dat: waar je aandacht naartoe gaat, volgt de energie. Denk maar eens aan het verschil tussen gedachteloos je arm optillen en diezelfde beweging uitvoeren terwijl je bewust voelt hoe je hand, elleboog en schouder zich door de ruimte bewegen. De beweging is ongeveer hetzelfde, maar de ervaring is totaal anders.
Tijdens Qi Gong laat je je aandacht met de beweging meegaan. Je volgt je handen, voelt je voeten op de grond en merkt hoe je adem door je lichaam beweegt. Alles begint met je intentie. Daarna volgen de adem en de beweging van het lichaam.
Daarmee train je niet alleen je lichaam, maar ook je vermogen om werkelijk aanwezig te blijven.
De overeenkomst met Yin Yoga
Qi Gong en Yin Yoga zijn twee verschillende vormen, maar er zijn ook duidelijke overeenkomsten. Beide nodigen je uit om te vertragen, bewust te ademen en met je aandacht naar binnen te keren. Je hoeft niet harder te werken om meer te kunnen voelen.
In Yin Yoga blijf je langere tijd stil in een houding. Aan de buitenkant lijkt er misschien weinig te gebeuren, terwijl je vanbinnen van alles kunt ervaren. Bij Qi Gong blijf je meestal rustig en vloeiend bewegen. Toch draait het ook daar niet alleen om wat er aan de buitenkant zichtbaar is.
Hierin is de overeenkomst met Wei Dan en Nei Dan te herkennen. Bij Wei Dan is de beweging aan de buitenkant zichtbaar. Bij Nei Dan vindt de beweging vooral vanbinnen plaats, door middel van de adem, aandacht en intentie.
In veel Qi Gong-oefeningen komen deze twee samen: het lichaam beweegt aan de buitenkant, terwijl je vanbinnen bewust de adem en de beweging volgt. Yin Yoga zou je in dat opzicht meer kunnen vergelijken met Nei Dan. Het lichaam is grotendeels stil, maar vanbinnen is er wel degelijk beweging.
De ene vorm zoekt de stilte ín de beweging, de andere ontdekt hoeveel beweging er in stilte aanwezig kan zijn.
Ook de meridianen spelen bij beide vormen een rol. De bewegingen of houdingen kunnen worden afgestemd op een bepaald element, seizoen of orgaansysteem uit de Traditionele Chinese Geneeskunde. Zo wordt bewegen meer dan alleen een lichamelijke oefening. Het kan ook een manier zijn om te onderzoeken hoe het werkelijk met je gaat.
Minder doen, meer voelen
Je oefent om te voelen voordat je reageert. Om spanning niet meteen met nog meer inspanning te beantwoorden. Om je adem, aandacht en beweging weer met elkaar te verbinden.
Dezelfde oefening kan bovendien iedere dag anders aanvoelen. De ene keer maakt een beweging je wakker en krachtig, terwijl ze je op een ander moment juist helpt om rustiger te worden. Je hoeft vooraf niet te bepalen wat er moet gebeuren. Je oefent vooral om beter te luisteren naar wat je lichaam op dat moment nodig heeft.
Voor mij zit de kracht van Qi Gong vooral in de combinatie van bewegen, ademen en aandacht. Je hoeft niet veel te doen om toch veel te kunnen ervaren. Low impact, big results! Door de bewegingen rustig te herhalen, merk je dat je steeds wat meer uit je hoofd en in je lichaam zakt. En misschien is dat na een drukke dag precies wat je nodig hebt.
Bron: lesmateriaal Pure Energy Yoga.
Geef een reactie