In deze blogreeks neem ik je mee langs de verschillende chakra’s vanuit de yogafilosofie. Daarnaast onderzoeken we de overeenkomsten met de elementen uit de Traditionele Chinese Geneeskunde. Hoewel deze eeuwenoude systemen ieder hun eigen oorsprong en visie hebben, vinden we verrassend veel raakvlakken in hun kijk op energie, balans en welzijn.

Terwijl ik deze blogs schrijf, is het zomer. Omdat ik in mijn lessen en in mijn eigen leven graag meebeweeg met de seizoenen, bespraken we eerder al het Muladhara– en Manipura-chakra. Nu verplaatsen we onze aandacht naar het vierde chakra: Anahata, het hartchakra. Voor de oplettende lezer: het tweede chakra komt later nog aan bod. 😉

Anahata wordt vaak gezien als het middelpunt van het chakrasysteem. Het vormt de brug tussen de onderste, meer aardse chakra’s en de bovenste, meer spirituele chakra’s. Het is de plek waar kracht en zachtheid, binnen- en buitenwereld, licht en donker elkaar ontmoeten.

Misschien is dat wel de grootste uitnodiging van het hartchakra: ontdekken dat echte verbinding niet ontstaat vanuit wat we doen, maar vanuit wie we zijn.

Het vierde chakra

Anahata bevindt zich ter hoogte van het hart. Het Sanskrietwoord betekent letterlijk “ongeraakt” of “onbeschadigd”. Volgens de yogafilosofie verwijst dit naar een diepere laag in onszelf die, ondanks alles wat we meemaken, altijd heel blijft.

Het hartchakra staat voor liefde, compassie, verbinding, acceptatie en vergeving.

Niet alleen liefde voor anderen, maar juist ook voor onszelf.

Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar hoe vaak zijn we milder voor een vriend of vriendin dan voor onszelf? Hoe vaak geven we anderen begrip, terwijl we onszelf bekritiseren?

Anahata nodigt ons uit om met dezelfde openheid naar onszelf te kijken als naar de mensen die ons dierbaar zijn.

Het element lucht

Binnen de chakraleer wordt Anahata verbonden met het element lucht.

Lucht is overal aanwezig. We kunnen haar niet vastpakken, maar we kunnen haar wel voelen. Ze beweegt vrij, verbindt alles met elkaar en geeft ruimte.

Hetzelfde geldt voor liefde en verbinding.

Wanneer ons hart open is, ontstaat er ruimte. Ruimte om te luisteren. Ruimte om te voelen. Ruimte om onszelf en anderen te ontmoeten zonder oordeel.

De adem speelt hierin een belangrijke rol. Iedere ademhaling herinnert ons eraan dat ontvangen en loslaten onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

We ademen in.
We ademen uit.

We ontvangen.
We geven.

Een voortdurend ritme van verbinding.

De brug tussen de onderste en bovenste chakra’s

Anahata bevindt zich precies in het midden van het chakrasysteem. De onderste chakra’s helpen ons een stevige basis te creëren. Ze gaan over veiligheid, emoties, creativiteit en persoonlijke kracht. De bovenste chakra’s richten zich meer op communicatie, intuïtie en bewustzijn.

Het hartchakra vormt de brug tussen deze twee werelden.

Het helpt ons om niet alleen vanuit ons hoofd of onze wilskracht te leven, maar ook vanuit ons hart.

De verbinding met de Traditionele Chinese Geneeskunde

Hoewel de chakraleer en de Traditionele Chinese Geneeskunde verschillende systemen zijn, vinden we ook hier mooie overeenkomsten.

Binnen de yogafilosofie hoort bij Anahata het element lucht. In de TCG bestaat dit element niet. Toch wordt het hart in beide tradities gezien als een bijzonder centrum van bewustzijn en verbinding.

Binnen de TCG wordt het hart gekoppeld aan het Vuur-element.

Vuur staat hier niet alleen voor warmte en energie, maar ook voor vreugde, liefde, verbinding en levenslust. Het hart wordt zelfs gezien als de woonplaats van de Shen: onze geest, ons bewustzijn en onze aanwezigheid.

Dat maakt de overeenkomst met Anahata bijzonder mooi.

Waar Manipura ons helpt om onze eigen kracht te ontwikkelen, helpt Anahata ons om die kracht te verbinden met liefde en compassie.

Vanuit de TCG zou je kunnen zeggen dat Manipura zich bevindt op de overgang van aarde naar vuur: eerst bouwen we energie op, vervolgens brengen we die naar buiten. Bij Anahata komen we volledig in de kwaliteit van het hart terecht. Niet langer gericht op wat we bereiken, maar op hoe we ons verbinden.

Verbinding begint bij jezelf

Vaak denken we bij het hartchakra direct aan relaties met anderen. Maar echte verbinding begint altijd bij jezelf. Kun je aanwezig zijn bij wat je voelt? Kun je jezelf accepteren op momenten dat het even niet gaat zoals je zou willen? Kun je jezelf dezelfde vriendelijkheid geven die je zo gemakkelijk aan anderen schenkt?

Juist daar begint het openen van het hart. Niet door perfect te zijn. Maar door mens te zijn.

Anahata op de yogamat

Binnen de yoga wordt het hartchakra vaak gestimuleerd door houdingen die ruimte creëren in de borstkas en schouders.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Bhujangasana (Cobra)
• Ustrasana (Kameel)
• Setu Bandhasana (Brug)
• Matsyasana (Vis)
• Anahatasana (Smeltend Hart)

Tijdens deze houdingen worden we uitgenodigd om letterlijk ruimte te maken rondom het hart.

Niet door te forceren, maar door te openen.

Een persoonlijke reflectie

Als ik terugkijk in de tijd, denk ik dat verbinden altijd één van mijn grootste kwaliteiten is geweest. Binnen mijn gezin, in vriendschappen en ook in situaties waarin misverstanden ontstaan, is het vaak mijn kracht om uit te lichten wat verschillende mensen bedoelen, zodat er weer begrip en verbinding kan ontstaan.

Misschien is het daarom ook niet zo gek dat dit zo duidelijk terugkomt in mijn onderneming. Op de yogamat help ik mensen graag om opnieuw verbinding te maken met zichzelf, maar ook de verbinding met elkaar.

Vanuit die behoefte is onlangs, samen met een aantal enthousiaste leden, een gemeenschap ontstaan voor zowel leden als niet-leden van Yoga met Willemijn. Onze eerste gezamenlijke activiteit – een middag suppen op het Leekstermeer om samen de zomer in te luiden – zit er inmiddels op. Wat mij vooral raakte, was de dankbaarheid die iedereen voelde voor het samenkomen en het samenbrengen van mensen.

Het bevestigde opnieuw wat ik diep van binnen eigenlijk al wist: we zijn allemaal op zoek naar verbinding. Naar gezien worden, gehoord worden en ergens bij mogen horen.

Misschien is het dan ook niet zo verrassend dat juist het hartchakra en het Vuur-element vanuit de Traditionele Chinese Geneeskunde de elementen zijn die mijn persoonlijkheid het meest weerspiegelen.

Ben je benieuwd welke elementen binnen de TCG het meest dominant zijn in jouw persoonlijkheid?

Lees dan ook mijn blog: “Welk element ben jij? Ontdek jouw dominante element volgens de Traditionele Chinese Geneeskunde.”